Gazze Şeridi’nde devam eden savaş ve abluka, insani krizi derinleştirirken, yerinden edilmiş sivillerin sığındığı kamplarda “su çiçeği” (varisella) salgını alarm verici boyutlara ulaştı. Gazze’deki Tıbbi Yardım (Medical Relief) Direktörü Bassam Zaqout, bölgedeki sağlık durumunun “eşi benzeri görülmemiş” bir epidemik seviyeye ulaştığını duyurdu.
Zaqout, sahadaki sağlık ekiplerinin haftalık ortalama 5 bin yeni vaka tespit ettiğini belirtti. Özellikle aşırı kalabalık çadır kentlerde virüsün çok hızlı bulaştığını vurgulayan yetkililer, salgının bir halk sağlığı felaketine dönüşme riski konusunda uyarıda bulunuyor.
Aşı krizi salgını besliyor
Salgının bu denli hızlı yayılmasının ana nedenlerinden biri, İsrail’in uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle bölgeye temel aşıların girişinin engellenmesi. Savaş süresince doğan binlerce çocuğun bağışıklık sistemini koruyacak temel aşılarını olamaması, toplum genelindeki “toplumsal bağışıklık” (herd immunity) seviyesinin ciddi oranda düşmesine neden oldu. Zaqout, aşıların girişinin İsrail kısıtlamaları yüzünden aylarca sürdüğünü ve bunun da salgının kontrol altına alınmasını imkansız kıldığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, son iki haftalık süreçte kayıt altına alınan vaka sayısı 9 bin 300’ü aştı.
Hijyen yoksunluğu ve çevresel faktörler
Su çiçeğinin hızla yayılması, sadece aşı eksikliğiyle değil, aynı zamanda sahadaki çöküşle de doğrudan bağlantılı. Uzmanların dikkat çektiği temel sorunlar şunlar:
-
İzolasyon imkansızlığı: Kamplardaki aşırı kalabalık nedeniyle hastaların izole edilmesi mümkün değil.
-
Altyapı çöküşü: Kanalizasyon hizmetlerinin durması, biriken atıklar ve haşere istilası enfeksiyon riskini artırıyor.
-
Temiz suya erişim: Halkın %85’i temiz suya ve kişisel hijyen malzemelerine erişemiyor.
-
Aşırı sıcaklar: Çadırların içindeki yüksek sıcaklıklar, virüsün etkisini ve hastaların genel durumunu kötüleştiriyor.
Hamileler ve çocuklar için kritik risk
Sağlık uzmanları, salgının özellikle iki grup için hayati tehlike oluşturduğuna dikkat çekiyor:
-
Hamileler: Su çiçeği virüsünün hamilelerde düşük riski veya doğacak bebeklerde ciddi doğumsal kusurlara yol açabileceği belirtiliyor. Mevcut sağlık şartlarında hamilelerin aşıya ve takibe erişememesi bu riski daha da büyütüyor.
-
Bağışıklığı düşük çocuklar: Savaşın getirdiği yetersiz beslenme ile vücut direnci düşen çocuklar, su çiçeğinin çok daha ağır komplikasyonlarına açık hale geliyor.
Mücadele imkanları kısıtlı
Salgını kontrol altına alma çabaları, sahadaki lojistik kısıtlamalar nedeniyle büyük ölçüde engelleniyor. Yakıt krizi nedeniyle ambulans hizmetlerinin aksaması ve yolların büyük oranda tahrip edilmiş olması, mobil sağlık ekiplerinin hastalara ulaşmasını güçleştiriyor. Yetkililer, acil aşı tedariki sağlanmadığı sürece, mevcut salgının çok daha geniş bir alana yayılarak önü alınamaz bir boyuta ulaşabileceği konusunda uluslararası toplumu ivedilikle harekete geçmeye çağırıyor.
