Afganistan’da sağlık sektörü; hepatit, kızamık ve boğmaca gibi bulaşıcı hastalık vakalarındaki hızlı artış ve hastanelerdeki ağır ilaç ile tıbbi malzeme eksikliği nedeniyle büyük bir krizle karşı karşıya. Başkent Kabil’deki İndira Gandi Hastanesi yetkilileri, bulaşıcı hastalıklar servisinin kapasitesinin üzerinde hasta kabul ettiğini ve ilaç yokluğu nedeniyle sağlık hizmeti sunmakta zorlandıklarını bildiriyor.
Uluslararası yaptırımlar ve mevcut yönetimin tanınmaması sebebiyle daha önce ücretsiz sağlanan temel antibiyotiklerin dahi temin edilemediği belirtiliyor. Doktorlar, ekonomik krizle mücadele eden hasta yakınlarına reçete yazarak ilaçları dışarıdaki eczanelerden kendi imkanlarıyla satın almalarını istemek zorunda kalıyor.
Yatak kapasitesi yetersiz, nüfus baskısı yüksek
Zahir Şah döneminde Hindistan’ın desteğiyle inşa edilen İndira Gandi Hastanesi’nin Kabil’in nüfusu 1 milyon civarındayken tasarlandığı, ancak günümüzde şehir nüfusunun 10 milyonu aşması sebebiyle 360 yataklı tesisin ihtiyaca yanıt veremediği ifade edildi.
Diğer vilayetlerdeki yetersiz tıbbi imkanlar nedeniyle hastanenin ülkenin dört bir yanından gelen ağır vakalar için son durak haline geldiği kaydediliyor. Sağlık çalışanları, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve uluslararası topluma çağrıda bulunarak sağlık hizmetlerinin siyasi anlaşmazlıklardan muaf tutulması ve insani yardımların artırılması gerektiğini vurguluyor.
Hastalar tedavi ve ulaşım masraflarını karşılayamıyor
Kuzeydeki Kunduz vilayetinden kuzenini tedavi ettirmek için Kabil’e getiren Asadullah adlı bir vatandaş, yerel hastanelerdeki imkansızlıklar nedeniyle başkente sevk edildiklerini belirtti. Hastanede ilaç, gıda ve temiz su gibi en temel ihtiyaçların bile aileler tarafından karşılandığını dile getiren Asadullah, birçok dar gelirli hastanın Kabil’e yolculuk yol masrafını dahi karşılayamadığını söyledi.
2021 yılında yönetimin değişmesinin ardından Batılı ülkelerin diplomatik misyonlarını kapatması ve uygulanan ekonomik yaptırımlar, ülkedeki insani ve tıbbi krizin derinleşmesine yol açan ana etkenler arasında gösteriliyor.
