Pakistan arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakereler devam ederken, her iki başkent de stratejik su yolunun açılmasını kendi kazanımı olarak sunmaya çalışıyor.
Washington: Uranyum karşılığı nakit masada
Washington kaynakları, Boğaz’ın açılmasını ABD’nin kararlı tutumuna ve uygulanan deniz ablukasına bağlıyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın deniz mayınlarını temizlemek için iş birliğine başladığını duyurarak bu hamleyi somut bir ilerleme olarak nitelendirdi.
Müzakerelerin detaylarına ilişkin sızan bilgilere göre, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması karşılığında İran’a ciddi bir mali paket sunulmuş durumda. İslamabad’daki ilk turda önerilen 6 milyar dolarlık nakit teklifini reddeden Tahran’ın 27 milyar dolar talep ettiği, görüşmelerin şu an 20 milyar dolarlık bir rakam üzerinden 3 sayfalık bir mutabakat zaptı çerçevesinde ilerlediği belirtiliyor.
Tahran: Boğaz açılması Lübnan ateşkesine bağlı
Tahran’ın olaylara yaklaşımı ise tamamen farklı bir zaman çizelgesine dayanıyor. İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını Lübnan’daki ateşkesle doğrudan ilişkilendiriyor. İranlı yetkililere göre Tahran, Lübnan’da İsrail saldırıları durana kadar Boğaz’ı açmayı reddetti; ancak Pakistanlı arabulucular üzerinden kurulan baskı sonucu ateşkesin ilan edilmesiyle bu adımı attı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçişlerin sadece ticari gemilerle sınırlı olduğunu ve askeri gemilerin yasaklı kalmaya devam edeceğini vurguladı. Ayrıca, kontrolün Devrim Muhafızları’nda olduğunu hatırlatan Tahran, ABD’nin deniz ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz’ü tekrar kapatabileceği, hatta Husilerle koordineli olarak Babülmendep Boğazı’nı da hedef alabileceği uyarısında bulundu.
Pakistan arabuluculuğu ve bekleyen krizler
Pakistan’ın yürüttüğü mekik diplomasisi şu ana kadar iki büyük düğümü çözmeyi başardı:
- Lübnan’da geçici ateşkesin sağlanması.
- Hürmüz Boğazı’nda ticari trafiğin yeniden başlaması.
Ancak dondurulmuş varlıklar, yaptırımların kaldırılması, balistik füze programı ve nükleer zenginleştirme gibi ana başlıklar hala masada duruyor. Pazar günü İslamabad’da yapılması beklenen ikinci tur görüşmeler, bölgedeki kalıcı barışın kaderini tayin edecek.
