Güney İdlib kırsalındaki Cebel ez-Zaviye yamaçları, uzun yıllar süren çatışmalar ve bombardımanların ardından yeniden hayat buluyor. Yerleşim alanlarında hayatın kademeli olarak normale dönmesiyle birlikte, mülteci olarak yaşadıkları ülkelerden evlerine dönen onlarca Suriyeli genç, bölgede sınırlı olan iş imkanları nedeniyle taş ocaklarında çalışarak geçimlerini sağlamaya başladı.
Bölge halkının geleneksel mesleklerinden biri olan taş kesiciliği, toprağın bağrından çıkarılan beyaz taşların işlenerek inşaat sektörüne kazandırılması esasına dayanıyor. Sığınmacı olarak gittikleri Lübnan gibi ülkelerde de taş ustalığı ve inşaat işlerinde çalışan gençler, memleketlerine döndükten sonra bu tecrübelerini kendi topraklarında üretime dönüştürüyor.
İş gücü ve teknik süreçler
Taş çıkarma ve işleme süreci yoğun emek ve teknik aşamalar gerektiriyor. Ocaklarda yürütülen çalışmaları anlatan usta Cemil Şebib, sürecin öncelikle hava kompresörleriyle zeminde yaklaşık 1,80 metre derinliğinde delikler açılması ve patlayıcı maddelerle kayaların yüzeye çıkarılmasıyla başladığını belirtti. Yüzeye çıkarılan büyük kaya kütleleri ilk olarak ekskavatörlerle parçalanarak elle işlenebilecek boyutlara getiriliyor.
Makinelerin devreye girdiği bu ilk aşamanın ardından tamamen el işçiliği başlıyor. İşçiler büyük balyozlar ve özel el aletleri kullanarak taşları yontuyor; kenarlarını, köşelerini ve kalınlıklarını hizalayarak inşaatta kullanılabilir kare veya dikdörtgen bloklar haline getiriyor. Aşırı sıcaklara rağmen saatlerce süren bu süreç, hassasiyet ve ustalık gerektiriyor.
Ekonomik getiri ve inşaat sektöründeki talep
Ocaklardaki üretim kapasitesi ve ekonomik getiri hakkında bilgi veren Şebib, bir işçinin günde ortalama 50 ila 60 adet yapı taşı üretebildiğini ifade etti. İşlenen taşların adet fiyatı, taşın saflığına, kalitesine ve işçiliğine bağlı olarak 40 cent ile 90 cent arasında değişiyor.
Bölgede üretilen beyaz doğal taşlar, çimento briketlerine kıyasla çok daha dayanıklı ve yalıtımlı olması sebebiyle yerel halk ve inşaat sektöründen yoğun talep görüyor. Yüksek işsizlik oranlarının yaşandığı bölgede bu zorlu meslek, evlerine geri dönen yüzlerce aile için düzenli bir gelir kaynağı ve tutunma vesilesi olmaya devam ediyor.
