İsrail’in Gazze Şeridi’nde uyguladığı “güvenlik gerekçesiyle toprak ilhakı” modeli, şimdi de Lübnan’ın güneyine taşınıyor. Ordu tarafından ilan edilen “sarı hat”, ateşkes anlaşmalarına rağmen sahada kalıcı bir askeri ve idari sınır oluşturma çabası olarak değerlendiriliyor. Bu hat, sadece bir askeri mevzi değil, sivillerin geri dönüşünü engelleyen yeni bir gerçeklik olarak tanımlanıyor.
Sarı hat nedir ve neyi amaçlıyor?
İsrail askeri terminolojisine yeni giren bu kavram, Gazze ve Lübnan’da ordunun fiili kontrolü altına aldığı veya ateş serbestisi ilan ettiği bölgeleri ifade ediyor. Adını, İsrail ordusunun bölgeyi işaretlemek için kullandığı sarı boyalı dev beton bloklardan alan bu hat, uluslararası literatürdeki diğer sınırlarla birlikte İsrail’in genişleme tarihine ekleniyor:
- Yeşil Hat: 1949 ateşkes sınırı.
- Mavi Hat: 2000 yılında Birleşmiş Milletler tarafından onaylanan Lübnan sınırı.
- Mor Hat: 1967 savaşı sonrası Suriye cephesindeki ateşkes hattı.
Gazze ve Lübnan’daki uygulama farkları
Gazze’de sarı hat, Ekim 2025’te imzalanan aşamalı anlaşmanın bir parçası olarak belirlenmişken, Lübnan’da İsrail’in tek taraflı bir kararı olarak uygulanıyor. Gazze Şeridi’nin yüzde 52 ile yüzde 60’ı arasındaki bir alanı kontrol altında tutan bu hat, 2 ile 7 kilometre derinliğe ulaşarak binlerce insanı zorunlu göçe tabi tuttu. Lübnan’da ise yaklaşık 55 köyü kapsayan, 4 ile 10 kilometre derinliğinde bir tampon bölge hedefleniyor.
“Büyük İsrail” projesinin bir parçası mı?
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun “Güney Lübnan’dan Suriye’deki Yermük Havzası’na uzanan bir güvenlik kuşağı” vizyonu, sarı hattın salt savunma amaçlı olmadığını gösteriyor. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in bu hattı “İsrail’in yeni sınırları” olarak tanımlaması, sağ kanat politikacıların savunduğu “Nil’den Fırat’a” uzanan genişleme planlarının bir ön hazırlığı olduğu endişelerini artırıyor.
Sahada inşa edilen askeri karakollar ve altyapı çalışmaları, İsrail ordusunun bu bölgelerde uzun vadeli bir yerleşim ve denetim planladığını nesnel verilerle ortaya koyuyor.
