İran ile ABD-İsrail hattında yaşanan askeri gerilim, Avrupa ekonomisi üzerinde derin sarsıntılara yol açıyor. Bölgenin dış enerji kaynaklarına olan yüksek bağımlılığı; büyüme rakamlarının gerilemesine, enflasyonun ise enerji fiyatlarındaki artışla birlikte yeniden yükselişe geçmesine neden oldu.
Ekonomik verilerde aşağı yönlü revize
Uluslararası Para Fonu (IMF), Avro Bölgesi için 2026 yılı büyüme öngörüsünü yüzde 1,4’ten yüzde 1,1’e düşürdü. Şubat ayında yüzde 1,9 seviyesinde seyreden enflasyon ise Mart ayında enerji maliyetlerindeki sıçramayla yüzde 2,6’ya yükseldi. Enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini ithal eden bölge ekonomisi, petrol ve gaz fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı savunmasız kalmaya devam ediyor.
Ulaşım sektöründe yakıt alarmı
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın mevcut uçak yakıtı stoklarının yalnızca 6 haftalık ihtiyacı karşılayabileceği uyarısında bulundu. Tedarik zincirindeki bozulmaların sürmesi halinde, hava yolu şirketlerinin toplu uçuş iptalleriyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
Rekabet gücü zayıflıyor
Avrupa Yatırım Bankası’nın verilerine göre, Avrupa’daki işletmelerin ödediği elektrik ve doğal gaz fiyatları, ABD’deki rakiplerine oranla çok daha yüksek seyrediyor. 2024 verilerine göre Avrupa’da megavatsaat başına elektrik fiyatı 226 avro iken, bu rakam ABD’de 139 avro seviyesinde bulunuyor. Bu maliyet farkı, Avrupa sanayisinin küresel pazardaki rekabet gücünü doğrudan tehdit ediyor.
Enerjide bağımsızlık arayışı
Uzmanlar, Avrupa’nın 2022’deki Rusya-Ukrayna krizi sonrası Rus gazından koparak sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG) yöneldiğini ancak Orta Doğu’daki çatışmaların bu rotayı da riskli hale getirdiğini vurguluyor. Avrupa Birliği, dış şoklara karşı direnç oluşturmak amacıyla rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırımlarını artırsa da, tam ekonomik bağımsızlık için henüz katedilmesi gereken uzun bir yol olduğu ifade ediliyor.
