Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen Gazze oturumunda, bölgede yürürlükte olan ateşkesin son derece kırılgan bir zeminde ilerlediği ve sürecin çökmesi halinde “herkes için geri dönüşü olmayan bir noktaya” sürükleneceği uyarısı yapıldı.
Gazze Barış Konseyi Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov ve BM Orta Doğu Barış Süreci Geçici Koordinatörü Ramiz Alakbarov, Konsey üyelerine sahadaki insani durum ve siyasi yol haritasına dair brifing verdi. 10 Ekim 2025’ten bu yana süregelen ateşkese rağmen İsrail saldırıları sebebiyle 1303 Filistinlinin hayatını kaybettiği ve 4 bin 336 kişinin yaralandığı hatırlatıldı.
Silahların teslimi ve uluslararası denetim planı
Mladenov, Gazze’deki Filistinli grupların ilk kez silahların teslim edilmesi ve yetkilerin BM tarafından tanınan bir geçiş yönetimine devredilmesi konusunda mutabakata vardığını duyurdu. “Tek otorite, tek yasa, tek silah” ilkesinin altını çizen Mladenov, 15 maddelik uygulama planının ayrıntılarını paylaştı.
Planlama kapsamında şu temel adımlar öngörülüyor:
-
Tüm askeri teçhizatın Filistinli gruplardan alınarak uluslararası denetimdeki “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi”ne devredilmesi,
-
Bağımsız Filistinli teknokratlardan oluşan geçiş idaresinin polis teşkilatı, kamu ödemeleri ve temel hizmetleri üstlenmesi,
-
Silahsızlanmanın sahada doğrulanmasıyla eş zamanlı olarak İsrail ordusunun aşamalı biçimde bölgeden çekilmesi,
-
Uluslararası İstikrar Gücü’nün konuşlandırılarak ateşkes ihlallerini izleyecek bir denetim mekanizmasının işletilmesi.
İnsani kriz derinleşiyor: 70 milyar dolarlık fatura
BM Geçici Koordinatörü Alakbarov, Gazze topraklarının yaklaşık üçte ikisine askeri kısıtlamalar nedeniyle ulaşılamadığını ve 2026 yılı acil yardım fonlarının yalnızca yüzde 40’ının karşılanabildiğini ifade etti.
İsrail saldırıları nedeniyle altyapısının yüzde 90’ı yıkılan Gazze’nin yeniden imarı için 70 milyar dolara ihtiyaç duyulduğu belirtilirken, kış şartları öncesinde elektrik santralinin faaliyete geçirilmesi ve barınma malzemesi girişine izin verilmesi istendi.
BM’de ilhak ve yerleşim tepkisi
Filistin’in BM Daimi Temsilcisi Riyad Mansur, İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim ve fiili ilhak politikalarının iki devletli barış ihtimalini tamamen yok ettiğini kaydetti. Mansur, yıllık 30 milyar doları aşan yerleşim ekonomisinin Filistin kaynaklarının gaspı üzerine kurulu olduğunu vurguladı.
Arap Grubu adına konuşan Katar Daimi Temsilcisi Şeyha Alya Ahmed bin Seyf Al Sani ise Filistin devletine yönelik uluslararası tanıma kararlarından duyulan memnuniyeti dile getirerek Mescid-i Aksa’nın statüsünü değiştirmeye yönelik girişimleri kınadı.
İsrail temsilcisi ise kalıcı bir barış için Gazze’de Hamas’ın tamamen silahsızlandırılması ve Lübnan’da Hizbullah’ın askeri varlığına son verilmesi şartını yineledi.
