Filistin Esirler ve Serbest Bırakılanlar Heyeti ile Filistin Esirler Cemiyeti, çarşamba günü yaptıkları ortak açıklamada, Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) temsilcilerinin cezaevlerindeki Filistinli esirleri ziyaret etmesini engelleyen yasa tasarısına karşı uluslararası toplumu uyardı. Hak örgütleri, bu adımın cezaevlerindeki işkence, kötü muamele ve hak ihlallerini kalıcı hale getirmeyi ve kurumsallaştırmayı amaçladığını savundu.
Açıklamada, söz konusu yasa tasarısının İsrail parlamentosunda (Knesset) kabul edilmesinin, esirlere yönelik hak ihlallerini “meşrulaştırma” sürecinde yeni bir aşama olduğu vurgulandı. Bu hamlenin, 2023 yılında Gazze Şeridi’ne yönelik savaşın patlak vermesinden bu yana hapishanelerde uygulanan olağanüstü ve geçici tedbirleri, kalıcı yasalara dönüştürme çabası olduğu ifade edildi.
Yüksek Mahkeme’nin “Yasa Dışı” Kararını Delme Girişimi
Filistinli kurumlar, bu yasal düzenlemenin doğrudan İsrail yargısını ve daha önce verilmiş emsal kararları baypas etmek için tasarlandığına dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme Kararı: İsrail Yüksek Mahkemesi, daha geçtiğimiz hafta, savaşın başlangıcından bu yana uygulanan Kızılhaç yasağına karşı açılan davada oy birliğiyle karar vermiş ve Kızılhaç’ın Filistinli esirleri ziyaret etmesinin engellenmesini “yasa dışı” bularak bu yasağın kaldırılmasına hükmetmişti. Knesset’in hamlesi, bu yargı kararını etkisiz kılma girişimi olarak yorumlanıyor.
Ortak bildiride, cezaevlerindeki mevcut ağır koşullar göz önüne alındığında, başta Kızılhaç olmak üzere uluslararası denetim mekanizmalarının hapishanelere erişiminin hayati önem taşıdığı belirtildi. Bu kuralların hedef alınmasının, uluslararası insancıl hukuk sistemine ve küresel koruma mekanizmalarına indirilen ağır bir darbe olduğu ifade edilerek, uluslararası insan hakları örgütlerine acil müdahale çağrısı yapıldı.
Yasa Tasarısı İlk Onayı Aldı
Söz konusu kısıtlama tasarısı, Salı günü Knesset Ulusal Güvenlik Komitesi tarafından onaylanarak ilk okuma (Kıraat-ı Ula) için genel kurula sevk edildi. Tasarının yasalaşarak yürürlüğe girmesi için parlamento genel kurulunda üç farklı oturumda onaylanması gerekiyor.
Güncel verilere göre, İsrail hapishanelerinde 360’ı çocuk, 95’i kadın olmak üzere yaklaşık 9 bin 500 Filistinli esir bulunuyor. Hak örgütleri, bu esirlerin sistematik açlık, tıbbi ihmal ve işkenceye maruz kaldığını, bu kötü koşullar nedeniyle son dönemde onlarca tutuklunun cezaevlerinde hayatını kaybettiğini rapor ediyor.
