İsrail’in Gazze Şeridi’nde yürüttüğü ve iki yılı aşkın süredir devam eden soykırım niteliğindeki saldırıları, bölgedeki sosyal yapıyı derinden sarsmaya devam ediyor. Gazze’deki Sosyal Kalkınma Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, savaşın yarattığı insani yıkım nedeniyle eşini kaybeden ve ailesinin geçimini tek başına üstlenmek zorunda kalan dul kadınların sayısının 28 bin 224’e ulaştığı bildirildi.
Savaş öncesinde bu sayının 22 bin 596 olduğu belirtilen raporda, aradaki dramatik artışın doğrudan İsrail’in sivil katliamlarından kaynaklandığı vurgulandı.
En ağır yük Gazze ve Kuzey Gazze vilayetlerinde
Bakanlığın paylaştığı verilere göre, eşini kaybeden kadınların coğrafi dağılımı savaşın hangi bölgelerde yoğunlaştığını da gözler önüne seriyor. En yüksek dul kalma oranı yüzde 40,8 ile Gazze vilayetinde kaydedilirken, onu yüzde 22,5 ile Kuzey Gazze takip etti.
Bu iki bölge, toplam dul kadın nüfusunun yüzde 63’ünden fazlasını barındırıyor. Yetkililer, insani yardım ve acil müdahale programlarının en az yüzde 70’inin bu kuzey vilayetlerine kaydırılması gerektiğinin altını çiziyor.
Yaş gruplarına göre acı tablo: Gençler ve قaç çocuk anneleri risk altında
İstatistikler, dul kalan kadınların büyük bir çoğunluğunun aslında en verimli ve genç yaşlarında bu ağır yükle baş başa kaldığını gösteriyor:
- 18-45 Yaş Arası: Dul kadınların yaklaşık yüzde 64’ünü (16 bin 877 kadın) oluşturuyor. Bu kadınlar hem çocuk bakımı hem de ekonomik üretim baskısıyla karşı karşıya.
- 60 Yaş ve Üzeri: Dul kalan yaşlı kadınların oranı yüzde 14,9 olarak açıklandı.
- 18 Yaş Altı (Kız Çocukları): Erken yaşta evlendirilip eşini savaşta kaybeden çocuk yaştaki dul oranı ise yüzde 0,4 olarak kayıtlara geçti.
Bakanlık; uluslararası topluma, BM ajanslarına ve küresel yardım kuruluşlarına çağrıda bulunarak bu kadınlar için düzenli nakdi yardım, psikolojik destek, hukuki koruma ve güvenli barınma merkezleri talep etti.
Sadece yardım değil, yeniden inşa sürecine dahil edilmeliler
Filistin Siyasi Çalışmalar Merkezi tarafından yayımlanan bir analitik raporda da Gazze’de “evi geçindiren kadın” (kadın reisli haneler) olgusunun tarihte eşi benzeri görülmemiş bir düzeye ulaştığı belirtildi. Analizde, bu kadınların sadece pasif birer yardım tüketicisi olarak görülmemesi gerektiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:
“Gazze’nin sosyal ve ekonomik olarak yeniden ayağa kalkabilmesi, eşini kaybetmiş binlerce kadının üretim süreçlerine ve altyapı inşa faaliyetlerine aktif olarak entegre edilmesine bağlıdır. Kadın odaklı ekonomik güçlendirme projeleri, toplumsal çöküşü engellemenin tek yoludur.”
BM tarafından yoksulluk, ayrımcılık ve güvencesizlikle mücadele eden kadınlara dikkat çekmek amacıyla ilan edilen 23 Haziran Uluslararası Dullar Günü’nün hemen ardından gelen bu veriler, Gazze’deki kadınların uluslararası koruma kalkanından tamamen mahrum bırakıldığını bir kez daha tescilledi.
