Amerika Birleşik Devletleri sanayisi, siyasi arenadaki korumacı gümrük vergisi polemiklerinden uzak, derin bir dönüşüm yaşıyor. Güncel veriler, ABD fabrikalarında istihdamın gerilemesine rağmen üretim hacmi ve sevkiyat rakamlarının istikrarlı bir şekilde arttığını ortaya koyuyor. Bu durum, sanayideki toparlanmanın gümrük vergilerinden ziyade pazar talebi ve teknolojik gereksinimlerle şekillendiğini gösteriyor.
İstihdamda kayıp, üretimde kazanç
Ocak 2025’ten bu yana ABD’de sanayi istihdamı yaklaşık 100 bin kişi (yüzde 0,6) azalırken, endüstriyel üretim yüzde 2,3, sevkiyatlar ise yüzde 4,2 oranında artış gösterdi. Uzmanlar bu tabloyu “gizli büyüme” olarak adlandırıyor. Siyasi söylemlerin odak noktası olan “istihdam” verisi düşerken, sektörün asıl sağlık göstergesi olan üretim kapasitesinin artması, fabrikaların daha verimli ve teknoloji odaklı hale geldiğini kanıtlıyor.
Teknoloji ve havacılık lokomotif oldu
Bu sessiz endüstriyel patlamanın arkasındaki en büyük itici güç, yapay zeka yatırımları ve savunma sanayisindeki küresel talep artışı. Yarı iletkenler, ağ donanımları ve veri merkezi altyapılarına olan devasa ihtiyaç, bilgisayar ve elektronik sektöründeki yerli üretimi yüzde 7,7 oranında yukarı taşıdı. Havacılık ve nakliye ekipmanları sektörü ise yerli üretimde yüzde 28’lik bir sıçrama kaydederek dikkat çekti. Özellikle Boeing’in teslimatlarının yüzde 72 oranında artarak 600 uçağa ulaşması, sektördeki toparlanmanın en somut örneklerinden biri oldu.
Gümrük vergileri her sektörde çözüm değil
Haber analizlerine göre, yüksek gümrük duvarlarıyla korunan otomotiv ve mobilya gibi sektörler beklenen sıçramayı yapamadı. Otomobil parçaları ithalatı yüzde 14 azalırken, yerli üretimin de yüzde 3 düşmesi, sadece ithalatı kısıtlamanın yerli üreticiyi büyütmeye yetmediğini gösterdi. Mobilya sektöründe de benzer şekilde ithalatın yüzde 22 azalmasına rağmen yerli üretimin yüzde 3 gerilemesi, yüksek faiz oranları ve tüketici harcamalarındaki düşüş gibi ekonomik gerçeklerin gümrük politikalarından daha baskın olduğunu kanıtladı.
Analistler, ABD’nin gelecekteki sanayi başarısının, düşük vasıflı işleri geri getirmeye çalışmak yerine; ilaç, havacılık ve yarı iletkenler gibi rekabet üstünlüğüne sahip olduğu yüksek katma değerli alanlara odaklanmasına bağlı olduğunu vurguluyor.
