İran Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Hatemül Enbiya Merkez Karargahı tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın tamamen İran ordusunun kontrolü ve sıkı denetimi altına girdiği duyuruldu. Daha önce iyi niyet göstergesi olarak sınırlı sayıda ticari gemi ve tanker geçişine izin verildiğini belirten yetkililer, ABD’nin taahhütlerini yerine getirmemesi ve “deniz haydutluğu” olarak nitelendirdikleri ablukayı sürdürmesi nedeniyle bu kararın alındığını ifade etti.
Denizde sıcak temas ve uyarı ateşi
Gerilimin tırmandığı bölgede, Basra’dan hareket eden ve iki milyon varil Irak petrolü taşıyan Hindistan bayraklı bir dev tanker de dahil olmak üzere iki geminin, İran Devrim Muhafızları tarafından durdurulduğu bildirildi. Müdahale sırasında uyarı ateşi açıldığı ve gemilerin Hürmüz Boğazı dışına çıkmaya zorlandığı belirtilirken, bölgede seyreden yaklaşık 20 ticari geminin güvenlik gerekçesiyle rotasını Umman kıyılarına çevirdiği öğrenildi.
Müzakereler ve Trump’ın açıklamaları
Diplomatik kanatta ise belirsizlik hakim. Pakistan aracılığıyla yürütülen dolaylı görüşmelerde İran tarafı, ABD’nin “aşırı taleplerini” gerekçe göstererek İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere henüz onay vermediğini açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, bir yandan sürecin iyi gittiğine dair “müjdeli haberler” aldığını söylerken, diğer yandan çarşamba günü sona erecek ateşkes öncesinde bir anlaşmaya varılamazsa “yeniden bombalamaya başlamak zorunda kalacakları” tehdidinde bulundu.
Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemi
Dünya enerji trafiğinin kalbi olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği tek koridor olma özelliğini taşıyor. Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan bu stratejik su yolu, olası bir kapanma durumunda küresel enerji piyasalarında büyük bir arz krizini tetikleme potansiyeline sahip. ABD ve İran arasındaki askeri ve ekonomik gerilim, bu kritik güzergahtaki seyir güvenliğini doğrudan etkilemeye devam ediyor.
