Küresel enerji piyasalarında dengeler, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları ve Hürmüz Boğazı’ndaki arz güvenliği endişeleriyle kökten değişiyor. ABD hükümet verilerine göre, ülkenin ham petrol ihracatı geçtiğimiz hafta günlük 5,2 milyon varile ulaşarak son 7 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Net ithalat ise günlük 66 bin varile gerileyerek, haftalık kayıtların tutulmaya başlandığı 2001 yılından bu yana en düşük seviyesini gördü.
Küresel piyasalarda “Hürmüz” alarmı
Analistler, İran ile yaşanan savaşın dünya enerji piyasalarında tarihin en büyük kesintilerinden birine yol açtığını vurguluyor. Dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki tehditler, özellikle Asya ve Avrupa’daki rafinerileri acil alternatif arayışına itti. Orta Doğu petrolüne bağımlı olan dev tüketicilerin rotayı ABD ham petrolüne kırması, Washington’un ihracat rakamlarını tarihi seviyelere taşıdı.
Avrupa ve Asya’dan ABD petrolüne hücum
Sevkiyat takip verilerine göre, daha önce ABD petrolünü tercih etmeyen ülkeler bile alıma başladı. Yunanistan son aylarda ilk kez ABD ham petrolü ithal ederken, gemi izleme verileri en az bir yıldır ilk kez Türkiye’ye de 500 bin varillik bir sevkiyatın yola çıktığını gösteriyor. Uzmanlar, Nisan ayı sonuna kadar ABD’nin günlük ihracat kapasitesinin 5,2 milyon varil civarında seyredeceğini öngörüyor.
İhracat kapasitesinde altyapı sınırı
Dünyanın en büyük petrol üreticisi konumundaki ABD, ihracat kapasitesinde sınıra yaklaşıyor. Ticaret uzmanları, boru hattı kapasitesi ve tanker mevcudiyeti gibi lojistik kısıtlamalar nedeniyle maksimum ihracat seviyesinin günlük 6 milyon varil civarında olduğunu belirtiyor. Öte yandan, ABD’nin ham petrol ithalatı günlük 5,3 milyon varile gerilese de, yerli rafinerilerin ağır petrol işleme kapasitesine sahip olması nedeniyle ithalata olan kısmi bağımlılık stratejik olarak devam ediyor.
