Amerikan siyasetinin en önemli haber kaynaklarından Axios, İsrail-ABD ilişkilerinde köklü bir kırılma yaşandığını ortaya koydu. On yıllardır İsrail’in Washington’daki en istikrarlı siyasi dayanağı olan Cumhuriyetçi Parti içerisinde, İsrail’e yönelik desteğin benzeri görülmemiş bir hızla gerilediği belirtiliyor. Bu değişim, sadece tabanda değil, doğrudan Donald Trump’ın çevresindeki stratejik kadrolarda da karşılık buluyor.
Siyasi dengelerde “fay hattı”
Binyamin Netanyahu hükümeti, son 15 yılda Demokrat Parti cephesinden gelen eleştirileri bertaraf etmek için Cumhuriyetçilerle olan bağlarını bir “güvenli liman” olarak kullanmıştı. Ancak Axios’un raporu, bu limanın artık eskisi kadar güvenli olmadığını gösteriyor.
Gazze’deki savaşın yarattığı insani yıkım, sadece Amerikan kamuoyunu değil, partinin ideolojik yapısını da etkiledi. Özellikle genç seçmenler ve “Önce Amerika” (America First) hareketine mensup isimler, İsrail’in bölgesel politikalarının ABD’nin çıkarlarıyla örtüşüp örtüşmediğini sorgulamaya başladı.
Trump ve Netanyahu arasında soğuk rüzgarlar
Washington’daki bu değişimin merkezinde, Donald Trump ve Binyamin Netanyahu arasındaki kişisel ve siyasi gerilim yatıyor. Gazeteciler Maggie Haberman ve Jonathan Swan’ın kaleme aldığı “Systemic Change” (Sistemik Değişim) adlı kitapta yer alan çarpıcı detaylara göre:
- Trump’ın sert çıkışı: Trump, Netanyahu’ya “Yahudiler senden bıktı” diyerek, İsrail’in Gazze’de ateşkese varmaması halinde iki ülke arasında bir “kopuş” yaşanabileceği konusunda uyardı.
- “Mecnun” vurgusu: Trump’ın özel görüşmelerde Netanyahu’yu “dengesiz” (meczup) olarak nitelendirdiği ve onun politikalarının İsrail’i küresel ölçekte yalnızlaştırdığını savunduğu iddia ediliyor.
- Denge arayışı: Trump, her ne kadar resmi açıklamalarda Netanyahu ile ilişkisinin “iyi” olduğunu söylese de, aralarındaki güven ilişkisinin ciddi şekilde zedelendiği Ankara ve Washington kulislerinde dikkat çekiyor.
“Önce Amerika” akımı ve yükselen sesler
İsrail’e yönelik eleştiriler artık ana akım muhafazakar medyada da yüksek sesle dile getiriliyor. Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in, İsrail’in İran nükleer anlaşmasına yönelik tutumunu eleştirmesi ve bunu “ABD’nin en büyük müttefikiyle karşı karşıya gelmesi” olarak tanımlaması, partideki yeni doktrinin bir işareti olarak okunuyor.
Süreç, bazı geleneksel isimlerin de etkisini yitirmesine neden oluyor. İsrail’in en ateşli savunucularından biri olarak bilinen Ben Shapiro gibi isimlerin popülaritesinin azalması, sağcı seçmenin artık İsrail-ABD ilişkilerine daha eleştirel bakan mecralara yöneldiğini kanıtlıyor. Tucker Carlson ve Marjorie Taylor Greene gibi popüler isimlerin, Netanyahu’yu ABD’yi İran ile savaşa sürüklemeye çalışmakla suçlaması, Cumhuriyetçi Parti’deki değişimin boyutunu gözler önüne seriyor.
