ABD Başkanı Donald Tramp’ın talimatıyla yürürlüğe giren Hürmüz Boğazı ve İran limanları ablukası, küresel enerji piyasalarında ve siyasi arenada fırtına etkisi yarattı. İslamabad’da 21 saat süren yoğun müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması, Washington’ın askeri baskı kartını masaya sürmesine neden oldu. Uzmanlar, bu hamleyi İran’ı masaya daha ağır şartlarla döndürme çabası olarak nitelendirirken, petrol fiyatlarında tarihi bir sıçrama yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
“Uyuşturucu kaçakçısı muamelesi yapılacak”
Ablukanın başlamasıyla birlikte Donald Tramp, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden İran’a yönelik çok sert mesajlar yayımladı. İran donanmasının “denizin dibinde olduğunu” iddia eden Tramp, ablukayı delmeye çalışan İran gemilerine uyuşturucu kaçakçılarına uygulanan yöntemlerle müdahale edileceğini ve görüldükleri yerde imha edileceklerini duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran bağlantılı tüm gemilere müdahale edileceğini, diğer ülke gemilerinin ise sıkı bir denetim ve arama sürecinden geçeceğini açıkladı.
İran’dan karşı tehdit: “Hiçbir liman güvende değil”
Tahran yönetimi, ABD’nin bu adımını ateşkesin açık bir ihlali olarak tanımladı. Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, İran limanlarının tehdit edilmesi durumunda Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki hiçbir limanın güvende olmayacağı belirtildi. İran tarafı, Hürmüz Boğazı’na yaklaşacak askeri unsurlara kararlılıkla karşılık verileceğinin altını çizdi.
Petrol fiyatlarında 150 dolar kabusu
Enerji uzmanları, ablukasnın özellikle Çin’e giden petrol sevkiyatını durdurmayı ve İran’ın boğaz geçişlerinden aldığı ücretleri kesmeyi hedeflediğini belirtiyor. Ancak bu stratejinin büyük riskleri de beraberinde getirdiği vurgulanıyor:
-
Fiyat Sıçraması: Boğazın tamamen veya kısmen kapanması durumunda Brent petrolün varil fiyatının 150 doların üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
-
Lojistik Kriz: İran’ın boğazdan geçen ticari gemileri hedef alması, küresel tedarik zincirini kırılma noktasına getirebilir.
-
Hukuki Çatışma: Uzmanlar, deniz hukukuna aykırı görülen bu tür bir ablukasının uluslararası alanda meşruiyet tartışmalarına ve yeni cephelerin açılmasına yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Siyasi analistler ise ABD’nin İslamabad’da kaybettiği psikolojik üstünlüğü, ekonomik ve askeri kuşatma ile geri kazanmaya çalıştığını, ancak bu durumun tarafları diplomatik bir çözümden ziyade topyekûn bir savaşa daha fazla yaklaştırdığını ifade ediyor.
