Washington yönetiminin İran limanlarına yönelik pazartesi gecesi başlattığı kapsamlı deniz ablukası, sahada ilk dirençle karşılaştı. Denizcilik verilerine göre, ABD yaptırımı altında olan Çin bağlantılı bir tanker, ablukaya rağmen Hürmüz Boğazı’nı geçmeyi başardı. Londra Borsası Grubu (LSEG), MarineTraffic ve Kpler tarafından paylaşılan verilere göre “Rich Starry” adlı tanker, ablukanın başlamasından bu yana boğazı geçerek Körfez’den ayrılan ilk gemi oldu.
Yaptırımlara rağmen serbest geçiş
Bölgedeki gerilimi tırmandıran bu geçişe dair öne çıkan detaylar şunlar:
-
Stratejik Yük: Birleşik Arap Emirlikleri’nin El Hamriye limanından yüklenen tanker, yaklaşık 250 bin varil metanol taşıyor.
-
Çin Bağlantısı: Geminin sahibi olan Shanghai Xuanrun Shipping firması, İran ile ticari ilişkileri nedeniyle halihazırda ABD yaptırım listesinde yer alıyor.
-
İkinci Gemi Yolda: “Morlekishan” adlı bir diğer yaptırımlı tankerin de boğaza girdiği ve perşembe günü Irak’tan yakıt yüklemesi yapmasının beklendiği bildirildi.
Çin’in petrol ithalatı henüz sarsılmadı
Pekin yönetimi, ABD’nin bu hamlesini “tehlikeli ve sorumsuz” olarak nitelendirirken, enerji arz güvenliğine dair veriler de paylaşıldı. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, Mart ayında ham petrol ithalatı geçen yıla oranla %2,8 azalarak günlük 11,77 milyon varil seviyesinde gerçekleşti. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik durma noktasına gelse bile, Çin’in Ocak ve Şubat aylarında yaptığı yoğun yüklemeler sayesinde mevcut ithalat rakamlarının savaştan henüz doğrudan etkilenmediğini belirtiyor.
Riskler ve rota değişiklikleri
ABD’nin İran’a giden ve oradan çıkan tüm gemileri kapsayan kuşatma kararı, denizcilik trafiğinde kaosa neden oldu. Birçok tanker güvenlik endişesiyle rotasını geri çevirirken, Çinli gemilerin bu “meydan okuyan” geçişleri, Pekin-Washington hattındaki siyasi gerilimi daha da körüklüyor. Kpler verileri, Çin’in İran’ın deniz yoluyla ihraç ettiği petrolün %80’inden fazlasını satın aldığını ortaya koyarak, ablukanın Çin ekonomisi için ne denli büyük bir tehdit olduğunu doğruluyor.
