Hürmüz Boğazı’nda devam eden ABD ve İran arasındaki askeri gerilim, taraflar arasında süren kritik anlaşma müzakerelerine rağmen şiddetleniyor. İran devlet televizyonu, ABD ve İsrail savaş uçaklarının Larak Adası’nın güneyindeki İran teknelerine saldırı düzenlediğini ve en az 4 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. İran Devrim Muhafızları, istihbarat çalışmaları sonucunda bir adet ABD üretimi “MQ-9” tipi insansız hava aracını düşürdüklerini duyurdu.
ABD tarafında ise gerilime ilişkin farklı bir açıklama geldi. Bir Amerikalı yetkili, İran’ın son 24 saat içinde ABD güçlerine saldırdığını ancak herhangi bir zayiat verilmediğini belirtti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı sözcüsü, İran’ın füze platformlarını ve mayın döşemeye çalışan teknelerini hedef alan “savunma amaçlı” saldırılar düzenlediklerini vurguladı.
Uzmanlardan “stratejik hazırlık” değerlendirmesi
Askeri uzmanlar, mevcut durumu topyekûn bir savaş değil, yeni bir aşamaya hazırlık süreci olarak tanımlıyor. Emekli Tuğgeneral İlyas Hanna, tarafların şu an bir “savaşçı istirahati” veya hazırlık evresinde olduğuna dikkat çekti. Hanna, İran’ın devam eden müzakerelere bakmaksızın Hürmüz Boğazı’nda tam hakimiyet kurmayı hedeflediğini vurguladı.
Askeri gerilime rağmen, Hanna mevcut çatışmaların tam kapsamlı bir savaşa dönüşmesini beklemediğini ifade etti. Bu tür bir çatışmanın ateşkes ilanından bu yana yaşanan ikinci olay olduğunu hatırlattı. ABD’nin bölgedeki askeri konumunu güncellerken, Fransa ve İngiltere gibi ülkeler de donanma unsurlarını bölgeye sevk etti.
Fransa’ya ait Charles de Gaulle uçak gemisi ve İngiliz donanmasına ait bir destroyer bölgeye ulaştı. Uzmanlar, bu deniz araçlarının İran ile doğrudan çatışmaya girmeyeceğini belirtti. Söz konusu unsurların, istikrarın sağlandığı dönemde mayın temizleme faaliyetleri yürüteceği ve tanker güvenliğini sağlayacağı kaydedildi.
Diplomaside “yakın anlaşma” sinyali
Askeri hareketliliğin sürdüğü günlerde, diplomatik kanallarda da yoğun bir trafik yaşanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, son saldırılara rağmen İran ile anlaşmaya varılmasının önümüzdeki günlerde mümkün olduğunu dile getirdi. ABD Başkanı Donald Trump ise müzakerelerin olumlu yönde ilerlediğini kaydetti.
Katar’ın arabuluculuk faaliyetlerinin, İran’ın dondurulmuş mali varlıklarının çözüme kavuşturulması konusunda sonuç verdiği belirtildi. İran Dışişleri Bakanlığı ise, diplomatik sürecin sürdüğü bir dönemde ABD’nin ateşkes ihlallerinin “kötü niyet” göstergesi olduğunu savundu.
