İsrail askeri kanadı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran yönetimine karşı atacağı stratejik adımları belirlemesini beklerken ülke genelinde savunma tedbirlerini artırdı. Yedioth Ahronoth gazetesinin askeri kaynaklara dayandırdığı analize göre, Beyaz Saray’ın askeri kartı masada tutması ile diplomatik kanalları açık bırakması Tel Aviv’de büyük bir belirsizlik yaratıyor. Washington’ın nihai stratejisine dair sis perdesi aralanmazken, İsrail ordusunun her an başlayabilecek olası bir bombardıman dalgasına karşı tüm unsurlarıyla hazır bekletildiği bildirildi.
Masadaki askeri senaryolar ve altyapı hedefi
Müzakerelerin tıkanması durumunda devreye sokulacak ilk planda, İran’ın lojistik ağları ve stratejik tesisleri yer alıyor. Çin ziyaretinin ardından uçakta basına demeç veren Trump, “Sabrım tükeniyor” sözleriyle Tahran’a açık bir mesaj gönderdi. ABD Başkanı, Fox News kanalına yaptığı açıklamada ise geçmiş harekatlarda İran’ın köprülerine ve enerji nakil hatlarına dokunmadıklarını hatırlatarak, “İsteseydik iki gün içinde her şeyi yerle bir edebilirdik” ifadelerini kullandı.
Askeri uzmanlar, ABD’nin geniş çaplı bir işgal operasyonu yerine Tahran’ı masaya esnek bir teklifle getirmeye zorlayacak nokta atışı hava saldırılarına odaklanabileceğini öngörüyor. Bu kapsamda, İran’ın 28 Şubat’ta kapatma kararı aldığı Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla daha önce yürütülen “Özgürlük Operasyonu” benzeri bir deniz koridorunun yeniden açılması da seçenekler arasında bulunuyor.
Diplomatik hat devrede: Pekin devrede mi?
Washington’ın baskılarına karşı diplomatik manevra alanını genişletmeye çalışan İran, diyalog kanallarını tamamen kapatmış değil. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington yönetiminden müzakerelerin devam edebileceğine dair dolaylı mesajlar aldıklarını doğruladı. Pakistan’ın arabuluculuk çabalarının sonuçsuz kaldığını belirten Arakçi, krizin aşılması noktasında Çin’in üstleneceği yapıcı bir diplomatik role sıcak baktıklarını dile getirdi.
Arakçi, ABD’ye karşı derin bir güvensizlik beslediklerini ancak diplomatik çözüm masasını tamamen terk etmediklerini sözlerine ekledi. İranlı bakan, ülkesinin olası bir askeri çatışma senaryosuna karşı savunma hatlarını tahkim ettiğinin de altını çizdi.
Trump’ın uranyum zenginleştirme şartında esneme
Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelen Trump’ın, İran’ın nükleer programına dair söyleminde kısmi bir esnemeye gittiği gözlemleniyor. Bir ay öncesine kadar nükleer üretimi tamamen sonlandıracak “kalıcı bir anlaşma” dayatan ABD lideri, son açıklamasında şartları yumuşattı. Trump, “İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca askıya almasında bir sakınca görmüyorum, yeter ki bu taahhüt gerçekçi olsun” şeklinde konuştu.
Çin temaslarında Hürmüz Boğazı’nın uluslararası ticarete açılması ve İran’ın nükleer silah edinmesine karşı ortak duruş sergilenmesi konularında Pekin ile mutabık kaldığını ima eden Trump, sert retorik ile müzakere arayışını bir arada yürüterek bölgedeki gerilimi canlı tutuyor.
