ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda gemilere eşlik etmek üzere başlattığı “Özgürlük Projesi” operasyonunu askıya almasının ardından, Washington’ın Tahran ile bir mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu öne sürüldü. Axios’un haberine göre üst düzey ABD’li yetkililer, müzakerelerde sona yaklaşıldığını düşünse de sahadaki askeri hareketlilik bu iyimserlikle çelişiyor. Son olarak Amerikan uçak gemisi “USS George H.W. Bush”un Umman Denizi’ne giriş yapması, diplomatik çözüm arayışlarının gölgesinde askeri baskının sürdüğünü gösteriyor.
“İsrail müdahale edebilir”
Askeri uzmanlar, ABD ile İran arasında bir uzlaşı sağlansa dahi askeri gerilimin tamamen bitmeyebileceği uyarısında bulunuyor. Stratejik güvenlik uzmanı Tümgeneral Muhammed Abdülvahid, olası bir mutabakatın piyasaları rahatlatmayı hedeflediğini ancak İsrail’in “bozucu” bir aktör olarak sahneye çıkabileceğini belirtti. Abdülvahid, ABD doğrudan çatışmaya girmese bile İsrail’in İran hedeflerine yönelik bağımsız saldırılar düzenleyebileceğini ve bu durumun Washington’ı yeniden sürecin içine çekebileceğini vurguladı.
Netanyahu yönetimi teyakkuzda
İsrail cephesi ise ateşkesin kalıcı olmayacağına dair beklentisini sürdürüyor. İsrail Kanal 12 televizyonuna konuşan askeri kaynaklar, ordunun saldırı ve savunma kapasitesinin en üst düzeyde korunduğunu bildirdi. İsrail istihbarat verilerine göre İran’ın elinde hâlâ bin civarında balistik füze ve 150 fırlatma rampası bulunuyor. Tel Aviv yönetimi, Tahran’ın stratejik kapasitesinin tamamen yok edilmediği her türlü anlaşmayı “geçici bir sessizlik” olarak nitelendiriyor.
Müzakere masası ve askeri caydırıcılık
Washington’ın “Özgürlük Projesi”ni askıya alması, Hürmüz Boğazı’ndaki ekonomik risklerin askeri yöntemlerle çözülemeyeceğinin anlaşılması olarak yorumlanıyor. Ancak bölgedeki 15 bin ek asker, 200 savaş uçağı ve üç uçak gemisi filosu, masadaki diplomatik dilin “sopa” eşliğinde yürütüldüğünün en somut kanıtı. Washington, deniz ablukasını bir baskı aracı olarak kullanmaya devam ederken; Tahran’ın bu baskıya vereceği nihai yanıt bölgenin yeni haritasını belirleyecek.
