Ortadoğu’da tırmanan İran merkezli gerilim, bölge ülkeleri arasındaki dengeleri yeniden şekillendirirken Türkiye, milli güvenlik öncelikleri doğrultusunda kapsamlı bir strateji izliyor. Ankara, komşu coğrafyada yaşanan çatışmaların doğrudan etkilerini minimize etmek adına “aktif tarafsızlık” ve “önleyici diplomasi” ilkelerini ön planda tutuyor.
Analizlere göre Türkiye, bölgedeki mevcut tablodan kaynaklanabilecek üç temel risk üzerinde duruyor. Bunların başında, İran’daki devlet otoritesinin zayıflaması durumunda ortaya çıkabilecek otorite boşluğu ve bunun sonucunda oluşabilecek yeni göç dalgaları geliyor. Ankara, sınır güvenliğini en üst düzeyde tutarak doğu sınırlarında yaşanabilecek olası bir insani krizi ve güvenlik zafiyetini engellemeyi hedefliyor.
İkinci kritik başlık olarak, bölgedeki istikrarsızlıktan faydalanabilecek ayrılıkçı yapılanmaların faaliyetleri yakından izleniyor. Türkiye, sınır hattında bir “terör koridoru” oluşmaması adına hem askeri tahkimatını sürdürüyor hem de bölgesel aktörlerle koordinasyonunu artırıyor. Üçüncü risk faktörü ise İsrail’in bölgedeki askeri etkinliğinin artması ve bu durumun Türkiye’nin stratejik çevreleme riskini beraberinde getirmesi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin bu süreçteki temel önceliği, gerilimin topyekûn bir savaşa dönüşmesini engellemek. Bu kapsamda, İran’ın nükleer programı ile bölgesel siyasi meselelerin ayrıştırılması ve diplomatik kanalların açık tutulması için yoğun bir trafik yürütülüyor. Ankara, bir yandan NATO içindeki savunma kapasitesini güçlendirirken diğer yandan bölgesel barışın tesisi için komşu ülkelerle “yeni bir iş birliği mimarisi” üzerine çalışmalarını sürdürüyor. Özellikle Orta Koridor projesi ve Kafkasya üzerinden kurulan ticari bağlantıların korunması, Türkiye’nin ekonomik istikrarı açısından hayati önem taşıyor.
Sonuç olarak Türkiye, bölgedeki kaotik ortamdan güçlenerek çıkmak adına iç barışını tahkim etme, savunma sanayiinde yerlilik oranını artırma ve komşu başkentlerle güvenlik eş güdümünü derinleştirme stratejisine odaklanmış durumda.
