Fransa, Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda durma noktasına gelen deniz trafiğinin ekonomik yansımalarıyla mücadele ediyor. Dünya petrol ve gaz arzının beşte birinin geçtiği bu stratejik koridordaki tıkanıklık, Fransa’da akaryakıt maliyetlerini rekor seviyelere taşırken, hükümet enerji arz güvenliğini sağlamak için olağanüstü önlemleri devreye soktu.
3 milyon kişiye akaryakıt desteği
Yükselen maliyetlerin tarım, balıkçılık ve ulaşım gibi kritik sektörleri felç etmesini önlemek isteyen Fransız hükümeti, destek paketini büyüteceğini açıkladı. Mayıs ayı için ayrılan akaryakıt destek bütçesi, Nisan ayına oranla yüzde 20 artırılarak 180 milyon avroya çıkarıldı. Mevcut durumda yaklaşık 3 milyon kişi bu yardımlardan yararlanırken, krizin derinleşmesi halinde destek şartlarının genişletilmesi bekleniyor.
“Kıtlık dönemi” uyarısı
Fransız enerji devi TotalEnergies’in CEO’su Patrick Pouyanne, durumun ciddiyetine dikkat çekerek, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın iki veya üç ay daha sürmesi halinde ülkenin bir “enerji kıtlığı dönemine” girebileceği konusunda uyardı. Şirket, bölgedeki çatışmalar nedeniyle Orta Doğu’daki üretiminin yüzde 15’ini kaybettiğini duyurdu. Pouyanne, stratejik bağımlılığı azaltmak için yeni boru hatları gibi alternatif yatırım planlarının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Küresel rotalar değişiyor: Panama Kanalı rekor kırıyor
Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik, küresel ticaret rotalarını da kökten değiştiriyor. Gemilerin rotalarını Panama Kanalı’na kırmasıyla birlikte bu güzergahtaki geçiş ücretleri ve ek maliyetler fırladı. Panama Kanalı İdaresi, normalde 300-400 bin dolar olan geçiş ücretlerine ek olarak, gemilerin erken geçiş yapabilmek için ödediği “hızlandırma bedellerinin” ortalama 425 bin dolara ulaştığını bildirdi. Hatta yakıt yüklü bir geminin, jeopolitik riskler nedeniyle rotasını hızlandırmak için 4 milyon dolar ek ödeme yaptığı kaydedildi.
Fransa ve İngiltere liderliğinde 12’den fazla ülke, şartlar uygun olduğunda Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğini sağlamak üzere uluslararası bir misyon oluşturmaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı Macron, durumun henüz kontrol altında olduğunu ifade etse de “jeopolitik belirsizliğin kurbanı” olduklarını belirterek uluslararası hukuka uygun serbest geçişin önemine işaret etti.
