Gazze Şeridi’ndeki Nusayrat Mülteci Kampı’nın hareketli pazar yerinde bugünlerde tanıdık ama unutulmuş bir ses yükseliyor. İsrail’in uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle mutfak gazının neredeyse bulunamaz hale gelmesi, halkı on yıllar önce terk edilen “babur” (gaz ocağı) kullanımına geri itti. Neredeyse yarım asırlık bu gelenek, artık nostaljik bir anı değil, hayatta kalma mücadelesinin en önemli parçası.
Hurdadan mutfağa: İmkansızlıkların icatları
Bölgenin emektar ustalarından Ebu Muhammed Saydam, küçük atölyesinde oğullarıyla birlikte adeta mucizeler yaratıyor. Gazze’ye yedek parça girişinin yasak olması nedeniyle tamirciler, yaratıcı çözümlere başvuruyor: Hava valflerindeki deri mühürlerin yerine kemer kumaşları, orijinal yayların yerine ise tükenmez kalem yayları kullanılıyor. Hatta boş gaz tüpleri, ustaların elinde yeniden tasarlanarak mazotla çalışan ocaklara dönüştürülüyor.
Fiyatlar 6 katına çıktı
Bir dönem evlerin tavan aralarına atılan bu ocaklar, bugünlerde altın değerinde. Normal şartlarda yaklaşık 30 dolar olan bir gaz ocağının fiyatı, Gazze’deki piyasada 200 dolara (yaklaşık 600 şekel) kadar yükselmiş durumda. Bu fahiş artışa rağmen, odun ve kömür maliyetlerinin yüksekliği ve dumanın yarattığı sağlık sorunları, halkı bu eski teknolojiye mecbur bırakıyor. Sanayi tipi mazotla çalışan bu ocaklar, günlük yaklaşık yarım litrelik tüketimle en ekonomik alternatif olarak öne çıkıyor.
Enerji krizi ve insani bilanço
Filistin Petrol Kurumu verilerine göre, Gazze’nin ihtiyacı olan mutfak gazının sadece yüzde 30’u bölgeye girebiliyor. Enerji kaynaklarına erişimin kısıtlanması, 7 Ekim 2023’ten bu yana devam eden saldırıların yarattığı yıkımla birleşince insani kriz trajik bir boyuta ulaştı. Sağlık Bakanlığı’nın son verileri, bölgedeki can kaybının 72 bin 551’e, yaralı sayısının ise 172 bin 274’e ulaştığını gösteriyor. Binlerce kişinin hala enkaz altında olduğu Gazze’de, mutfaklardaki bu “zorunlu dönüş”, krizin sadece bir başka yüzünü temsil ediyor.
