Dünya

İran müzakerelerinde kritik eşik: Umman'dan 'tarihi' iddia

Umman, Cenevre'deki üçüncü tur görüşmelerde İran'ın elinde hiç zenginleştirilmiş uranyum stoklamamayı kabul ettiğini iddia ederken; Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA), Tahran'ın %60 saflıktaki uranyum stokunun 440 kilograma ulaştığını duyurdu.

Teksas’ta gazetecilere açıklamalarda bulunan Başkan Donald Trump, İran'ın nükleer programına yönelik sert tutumunu yineledi. İran'ın %20 veya %30 oranında zenginleştirme taleplerini "sivil amaçlı" olsa dahi reddeden Trump, "Zenginleştirmeye hayır diyorum. Yeterli petrol rezervleri var, nükleer enerjiye ihtiyaçları yok" dedi. Müzakerelerin devam ettiğini ancak Tahran'ın masaya beklediği "teslimiyet" şartlarını içeren cevabı getirmediğini belirten Trump, askeri seçeneğin hala masada olduğu sinyalini verdi.

[İran'ın nükleer tesislerinin (Fordow, Natanz, Isfahan) konumunu ve 2025'teki saldırıların etkisini gösteren stratejik harita görseli]

İran Nükleer Programı Güncel Verileri (Şubat 2026):

Gösterge UAEA Verisi (Haziran 2025) Umman'ın "Yeni Anlaşma" İddiası
%60 Zenginleştirilmiş Uranyum 440.9 kg (Kritik eşiğe yakın) Stokların tamamen tasfiyesi.
Denetim Mekanizması Ana tesislerde denetim kısıtlı. ABD'li müfettişlere açık tesisler.
Zenginleştirme Oranı Artış eğiliminde (%60+). En alt seviyeye indirme ve yakıta dönüştürme.
Müzakere Durumu 3. tur tamamlandı (Cenevre). Pazartesi Viyana'da teknik görüşme.

Umman’dan "Büyük Patlama": Stoksuz İran

Müzakerelerde kilit aracı rolü üstlenen Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, Washington ve Tahran arasında "daha önce hiç başarılmamış" bir kırılma noktasına gelindiğini iddia etti. Busaidi, İran'ın uranyum stoklarını tamamen ortadan kaldırmayı ve tesislerini ABD'li müfettişlere açmayı kabul ettiğini ileri sürdü. Bu adımın Obama dönemindeki anlaşmadan çok daha kapsamlı olduğunu savunan Ummanlı bakan, bu "devrimsel" gelişmenin olası bir savaşı engelleyebileceğini belirtti.

[Cenevre'deki nükleer müzakere masasında ABD ve İran heyetlerinin temsil edildiği bir illüstrasyon]

Katar ve Bölgesel Diplomasi Trafiği

Cenevre'deki üçüncü turun ardından Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman el-Sani, İranlı ve Ummanlı mevkidaşlarıyla görüşerek tansiyonun düşürülmesi gerektiğini vurguladı. Doha yönetimi, diplomatik kanalların açık tutulmasının bölgeyi yeni bir yıkımdan koruyacak tek yol olduğunu belirtirken; UAEA Başkanı Rafael Grossi, İran'ın nükleer materyallerinin doğrulanması konusundaki taleplerinin "en yüksek derecede aciliyet" taşıdığını hatırlattı. Pazartesi günü Viyana'da başlayacak teknik görüşmeler, Trump'ın "doğru cevap" olarak nitelediği nihai tasfiyenin ilk adımı olup olmayacağını belirleyecek.