Filistin siyasetinde, Filistin halkının hem yurt içindeki hem de diasporadaki en yüksek yasama organı kabul edilen Filistin Ulusal Konseyi’nin (PNC) yeniden yapılandırılması süreci büyük bir kriz ve tartışma dalgasına yol açtı. Siyasi arenada kartların yeniden dağıtıldığı bu dönemde, seçimlerin mekanizması ve ulusal ortaklığın geleceği Filistinli gruplar arasında derin çatlaklara neden oluyor.
Başta Hamas olmak üzere birçok Filistinli grup, Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve El Fetih yönetimini, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) kurumlarını ulusal uzlaşı olmadan, tek taraflı adımlarla şekillendirmekle suçluyor. Muhalif odaklara göre bu tek taraflı hamleler, Filistin’deki iç bölünmeyi çözmek yerine daha da derinleştiriyor.
“Mesele sandık değil, savaş sonrası niyetler”
Siyasi analist Wisam Afife, yaşanan krizin teknik bir seçim tartışmasından çok daha derin olduğunu vurguladı. Mevcut anlaşmazlığın özünün, “savaş sonrasında Filistin siyasi sistemini kimin inşa edeceği” sorusunda yattığını belirten Afife, tarafların stratejilerini şu şekilde özetledi:
- Filistin Yönetimi’nin Amacı: Seçimleri, Mahmud Abbas sonrası dönemi kendi ekseninde dizayn etmek ve mevcut meşruiyeti koruyarak kurumsallaştırmak için bir araç olarak görüyor.
- Hamas’ın Pozisyonu: Sandığa gitmeden önce siyasi oyunun kurallarının ulusal bir mutabakatla belirlenmesini şart koşuyor. Hamas, seçimlerin ana akımları dışarıda bırakacak veya FKÖ içindeki ağırlıklarını azaltacak tek taraflı bir tasfiye operasyonuna dönüştürülmesinden endişe ediyor.
“14 yıllık ulusal mutabakat planları rafa kaldırıldı”
Analist Muhammed Ebu Kamer ise Filistin sahnesinde birlik sağlamak amacıyla geçmişte birçok girişimin yapıldığını hatırlattı. Özellikle 2012 yılında imzalanan Ulusal Uzlaşı Belgesi, tüm genel sekreterleri kapsayan ortak bir liderlik çerçevesinin aktif edilmesini; ardından Ulusal Konsey, Yasama Konseyi ve başkanlık seçimlerinin eş zamanlı yapılmasını öngörüyordu.
Ancak bu kararlar yıllarca kağıt üzerinde kaldı ve FKÖ kurumlarını canlandıracak pratik adımlara dönüştürülmedi. Ebu Kamer, Gazze’deki savaşın yıkıcı sonuçları ve Batı Şeria’da tırmanan ihlaller karşısında Filistin evinin yeni bir vizyonla, ortaklaşa düzenlenmesinin artık kaçınılmaz bir zorunluluk haline geldiğini belirtti.
Hamas’tan ortaklık deklarasyonu: Tek taraflı yönetime hayır
Hamas tarafından yapılan resmi açıklamada, FKÖ’nün reforme edilmesi ve kurumlarının yeniden inşa edilmesinin, istisnasız tüm grupları içeren kapsamlı bir ulusal projenin parçası olması gerektiği bildirildi.
“Filistin Ulusal Konseyi tek bir fraksiyonun veya partinin örgütsel çerçevesi değildir; dünyanın dört bir yanındaki tüm Filistin halkının iradesini yansıtması gereken ulusal bir müessesedir.”
Hamas, adil bir temsil için şartların elverdiği bölgelerde genel seçimlerin yapılmasını, siyasi veya coğrafi engeller nedeniyle sandığın kurulamadığı yerlerde ise ulusal uzlaşı formüllerinin devreye sokulmasını talep ediyor. Bölgedeki analistler, Filistin siyasi yapısının geleceğinin, tarafların dar parti çıkarlarını bir kenara bırakıp bırakamayacağına bağlı olduğunu vurguluyor.
