ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şer’a’dan, Lübnan’a müdahale ederek Hizbullah ile çatışmasını talep etmesi, Orta Doğu’da geniş yankı uyandırdı. Ancak Şam yönetiminin bu öneriyi kesin bir dille reddetmesi, planı daha başlamadan “ölü doğmuş” bir girişim haline getirdi.
Analistler, bu teklifin sadece bir dış politika önerisi değil, İsrail’in askeri alanda ulaşamadığı hedefleri “vekil savaşları” veya bölgesel çatışmalarla elde etme çabası olduğunu savunuyor.
“Gerçeklikten uzak bir macera”
Lübnanlı siyasi analist Kasım Kasır, Trump’ın teklifini şu sözlerle değerlendirdi:
- Doğrudan Müdahale: Bu teklif, Lübnan’ın iç işlerine yönelik doğrudan bir müdahale girişimidir.
- Suriye’yi İstikrarsızlaştırma: Suriye’yi, İsrail işgaline karşı direniş söylemini sürdüren bir yapıyla çatışmaya zorlamak, Şam’ın kendi iç istikrarını ve yeniden yapılanma sürecini tehlikeye atar.
- Gerçekçilikten Uzak: Suriye’nin mevcut ekonomik ve askeri öncelikleri, böyle bir bölgesel maceraya girmesine ne imkan ne de niyet bırakıyor.
İsrail’in “yorgunluk” stratejisi
Filistinli araştırmacı Muhammed Helse ise İsrail’in bu tür önerilere olan bakışını şöyle yorumluyor: “İsrail, teorik olarak bir Arap-Arap veya Arap-İran çatışmasından fayda umar. Ancak Tel Aviv yönetimi bile Suriye’nin böyle bir görevi yerine getiremeyeceğinin ve Hizbullah’ın basit bir güvenlik dosyası olarak görülemeyeceğinin farkında.”
Suriye’nin yeni doktrini: İç istikrar ve egemenlik
Stratejist Tümgeneral Muhammed Abbas, Suriye’nin ret kararının yeni dönem stratejisiyle tam uyumlu olduğunu vurguladı:
- Öncelik Yeniden İnşa: Suriye, askeri ve ekonomik kurumlarını onarmaya odaklanmış durumda.
- Sınırların Ötesine Müdahale Yok: Şam, komşularına tehdit oluşturmama ve iç işlerine karışmama politikası izliyor.
- Lübnan’la Yeni Sayfa: Suriye, Lübnan ile vesayet dönemi yerine egemenlik ve karşılıklı saygıya dayalı yeni bir ilişki kurmayı hedefliyor.
“İsrail askeri hedeflere ulaşamadı”
Lübnanlı emekli Tuğgeneral Nidal Zehvi’ye göre, bu teklif İsrail’in Lübnan’daki askeri başarısızlığının bir itirafı niteliğinde:
“İsrail, Lübnan’da başlattığı kara harekatında ilan ettiği hiçbir stratejik hedefe ulaşamadı. ABD, İsrail’in askeri yolla başaramadığını siyasi baskılar ve bölgesel çatışmalarla başarmaya çalışıyor. Suriye’nin bu teklifi reddetmesi, İsrail’in Lübnan’da yeni bir cephe açma planını çöpe attı.”
Suriye’nin diplomatik açılım ve bölgesel istikrar öncelikli yeni siyasi kimliği, Trump’ın “eski yöntemlerle bölgeyi dizayn etme” girişimlerinin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
