İran hükümeti, yaklaşık 3 aydır uygulanan uluslararası internet kesintisine karşı artan halk öfkesini dindirmek amacıyla küresel ağa erişimi yeniden sağlama adımları atıyor. İnternet izleme servisi Netblocks, ülkede 87 gündür süren kesintinin ardından internet bağlantısında kısmi bir geri dönüşe dair ilk göstergeleri doğruladı. İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, hükümetin vaatleri doğrultusunda sanal alana özgür ve düzenli erişim için ilk adımı attıklarını duyurdu. Arif, “İnternetin yeniden açılmasıyla akıllı hizmetler kolaylaşacak, halkın talepleri karşılanacak ve kalkınmanın önündeki engeller kalkacaktır” şeklinde konuştu.
Yargıya taşınan güvenlik endişeleri
İletişim ve İnternet Komitesi Başkanlığı görevini de yürüten Muhammed Rıza Arif, uluslararası internet erişiminin tamamen kesilmesini daha önce sert bir dille eleştirmişti. Arif, ülkenin güvenlik meseleleriyle ilgili faaliyetlerin izlenmesine devam edilmesi şartıyla hizmetin yeniden başlatılmasına karar verdi. Ancak bu adım, güvenlik kurumlarının muhalefetiyle karşılaştı. Bazı güvenlik organları, internetin geri dönmesinin “düşmanların çıkarına olabileceği” veya “güvenlik operasyonlarında suistimal edilebileceği” gerekçesiyle kararı durdurmak üzere Adalet Divanına başvurdu. İran’da biri dış dünyaya kapalı yerel ağ, diğeri ise küresel ağ olmak üzere iki farklı altyapı bulunuyor. Ticaret Odası verilerine göre internet engeli ülkede günlük 80 milyon dolar zarara yol açıyor.
Krizin arka planı ve internet kısıtlamaları
İran basını, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, ABD ve İsrail ile yaşanan askeri gerilimler nedeniyle yaklaşık 3 ay önce kesilen uluslararası internet sitelerine erişimin sağlanması yönünde talimat verdiğini aktardı. Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani ise Nisan ayı sonlarında yaptığı açıklamada, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyinin şirketlerin küresel ağa daha az kısıtlamayla erişmesine izin veren geçici bir planı onayladığını belirtmişti. Muhacerani, kriz anlarında ticari işlerin yürümesini sağlayan “İnternet Pro” planının kabul edildiğini duyurarak, “Yetkili makamlar durumun normale döndüğünü ilan eder etmez internetin statüsü de değişecektir” ifadelerini kullandı.
