İsrailli yazar Meir Suissa, Yedioth Ahronoth gazetesinin İngilizce versiyonunda yayınlanan makalesinde, ABD ve İsrail ile İran arasındaki askeri çatışmanın sadece klasik bir savaş olmadığını, 1916 tarihli Sykes-Picot anlaşmasıyla kurulan düzenin sonu olabileceğini savundu. Suissa’ya göre Ortadoğu, Batı tarzı ulus-devlet yapılarının kademeli olarak çözüldüğü ve yerel kimliklerin, geleneksel bağlılıkların yeniden ön plana çıktığı bir sürece giriyor.
"Şii İmparatorluğu"nun Kırılganlığı ve Vekil Güçler
Suissa, İran’ın bölgedeki varlığını "yapay ve kırılgan bir Şii imparatorluğu projesi" olarak nitelendiriyor. Beyrut, Şam ve Sana gibi merkezlerde Devrim Muhafızları’nın etkisinin azalmasının, ideolojik nüfuzun askeri güç olmadan sürdürülebilir olmadığını gösterdiğini savunuyor. Yazara göre Tahran’daki rejim değişikliği tamamlanırsa, dengeyi yeniden kuracak devasa bir barış konferansı —yani "Sykes-Picot 2026"— için zemin hazırlanmış olacak.
İsrail'in Yeni Rolü ve Aktörler
Makalede öne çıkan dikkat çekici bir iddia da İsrail’in, "ılımlı Sünni Arap dünyası" adına bölgedeki Şii etkisini zayıflatan bir "alt yüklenici" haline gelmiş olmasıdır. Suissa, bu sürecin sonunda şu değişimlerin yaşanabileceğini öngörüyor:
-
Küçük Yapılar: Ulus-devletlerin yerini aşiret ve kabile bağlarına dayalı daha küçük, yazarın ifadesiyle "daha istikrarlı" birimler alabilir.
-
Kürtlerin Rolü: Tutarlı bir milli anlatıya ve geniş bir coğrafi sürekliliğe sahip olan Kürtlerin, Suriye ve İran'daki dönüşümlerde anahtar rol oynayabileceği savunuluyor.
-
Hamas'ın Dışlanması: Yeni düzende Hamas gibi yapıların destek ağlarının kesilerek sistem dışı bırakılacağı tahmin ediliyor.
Haritaların Yeniden Çizimi
Suissa’ya göre haritaların yeniden çizimi bu kez Avrupalı diplomatlar eliyle değil, sahada varlık gösteren Amerikalı ve İsrailliler tarafından gerçekleştirilecek. Lübnan ve Suriye’nin bu "yeni düzen" için ilk test sahaları olacağını iddia eden yazar, Tahran’dan Akdeniz’e uzanan coğrafyada "atlasları güncelleme vaktinin" geldiğini ileri sürerek sözlerini noktalıyor.
