İsrail Savunma Bakanı Israel Katz’ın işgal altındaki Batı Şeria’da sivil kolluk ve yasa uygulama yetkilerinin ordudan sivil polis teşkilatına devredilmesine yönelik bir plan hazırlanması talimatı vermesi, Filistinli yetkililer, uluslararası uzmanlar ve siyasi analistler tarafından sert tepkiyle karşılandı. Karar, Batı Şeria’nın aşamalı ve yasa dışı biçimde ilhak edilmesi yönünde kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kararın, Batı Şeria’da yer alan Kusra köyünde yerleşimcilerin Filistinlilere ait evleri kuşatması ve ordu müdahalesine yönelik eleştirilerin ardından gelmesi dikkat çekti. Savunma Bakanlığı, sivil meselelerle ilgilenmek üzere polise bağlı özel bir birim kurulacağını bildirdi.
Fiili ilhak ve iki ayrı hukuk sistemi eleştirileri
Filistin Ulusal Girişimi Genel Sekreteri Mustafa Bargusi, yerleşimcilerin ilhak sürecinin öncüsü haline getirildiğini belirterek, yetkilerin Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in kontrolündeki mekanizmalara devredilmesinin Batı Şeria’nın tamamen yerleşimci grupların denetimine bırakılması anlamına geldiğini vurguladı.
İsrail meseleleri uzmanları ve akademisyenler, askeri yönetim hukukunun yerini sivil polis yetkilerine bırakmasının, bölgenin işgal altındaki toprak statüsünden çıkarılıp fiilen İsrail egemenliğine dahil edilmesi sonucunu doğuracağını belirtiyor. Uzmanlar, aynı coğrafyada etnik kökene göre farklı yasal çerçevelerin uygulanmasının açık bir ayrımcılık (apartheid) rejimi oluşturduğuna ve Filistinlileri tecrit edilmiş bölgelerde yaşamaya zorlayarak göçe yönlendirmeyi amaçladığına dikkat çekiyor.
Filistin yönetiminden ve uluslararası çevrelerden tepki
Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Yürütme Kurulu Genel Sekreteri Hüseyin eş-Şeyh, söz konusu kararın uluslararası anlaşmaların açık bir ihlali olduğunu ve işgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs’te İsrail yasaları ile egemenliğinin dayatılması girişimi niteliği taşıdığını ifade etti. Hamas hareketi de yayımladığı açıklamada, adımın fiili ilhakı pekiştirdiğini ve yerleşimci saldırılarına kurumsal kalkan sağladığını duyurdu.
Eski Birleşmiş Milletler yetkilileri ve uluslararası hukuk uzmanları, planlanan devir işleminin tamamen yasa dışı olduğunu belirterek, bağımsız bir Filistin devleti ihtimalinin ortadan kalkmaması için uluslararası toplumun yalnızca kınama açıklamalarıyla yetinmeyip somut yaptırımları devreye sokması gerektiğini vurguladı.
