Suriye’de geçiş dönemi adaleti ve hesap verebilirlik süreci kapsamında tarihi bir adım atıldı. Suriye Adalet Bakanlığı, 8 Aralık 2024’te devrilen Baas rejimi döneminde halka karşı ağır suçlar işlediği tespit edilen yüzlerce kişi hakkında soruşturma başlatıldığını ve üst düzey isimler için gıyabi tutuklama kararı çıkarıldığını duyurdu.
Listede "Kritik" İsimler Var
Şam Soruşturma Hakimi Tevfik el-Ali, "geçiş dönemi adaleti" ilkeleri çerçevesinde yürütülen araştırmalar sonucunda, Suriye halkına yönelik katliam, işkence ve hak ihlallerine karışan isimlerin kamu davasına dahil edildiğini belirtti. Hakkında yakalama kararı çıkarılan öne çıkan isimler şunlar:
-
Atef Necib: Dera’da devrimi tetikleyen çocuklara yönelik işkencelerden sorumlu tutulan güvenlik şefi.
-
Ahmed Bedreddin Hassun: Eski rejim müftüsü.
-
Mohammad al-Shaar: Eski İçişleri Bakanı.
-
İbrahim el-Huveyce: Eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Başkanı.
-
Wassim el-Esed: Rejim yanlısı milis lideri ve Beşar Esed’in akrabası.
-
Daas Ali: Rejim ordusunda üst düzey komutan.
Şara’nın Kararnamesi: Af ve İstisnalar
Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara, Çarşamba günü yayımladığı kararnameyle 8 Aralık 2024 tarihinden önce işlenen siyasi suçlar ve devlet güvenliğini ilgilendiren davalar için "genel af" ilan etti. Ancak bu af, rejim yetkililerini her suçtan muaf tutmuyor.
Afn Kapsamı Dışında Kalan "Kırmızı Çizgi" Suçlar:
-
Suriye halkına yönelik ağır hak ihlalleri.
-
İşkence suçları (İşkenceyi Suç Sayma Yasası kapsamında).
-
İnsan ticareti.
-
Kamu mallarının (elektrik, iletişim vb.) yağmalanması.
Adalet Bakanlığı: "Halka karşı işlenen suçların sorumlularının takibi, cezasızlığın önlenmesi adına en öncelikli görevimizdir."
Siyasi Mahkumlar İçin Umut
Şara’nın çıkardığı kararname, özellikle devrim yıllarında haksız yere hapsedilen binlerce siyasi mahkumun dosyalarının tamamen kapatılmasını ve askeri mahkemelerin verdiği hukuksuz kararların iptal edilmesini öngörüyor. Bu adım, Suriye’de yeni bir hukuk devletinin inşası yolunda kritik bir dönemeç olarak görülüyor.