ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland’ı "satın alma" veya "topraklarına katma" yönündeki söylemlerini 2026 yılı başında yeniden ısıtması, Avrupa Birliği ve NATO kanadında sert bir karşılık buldu. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen yaptığı açıklamada, adanın egemenliği konusunda nihai kararın yalnızca bölge halkına ve Danimarka’ya ait olduğunu vurguladı.
Von der Leyen, Grönland'ın demokratik bir toplum olduğunu hatırlatarak; "Grönland halkına aittir. Dolayısıyla Danimarka ve Grönland'ı ilgilendiren konularda karar vermek yalnızca onlara aittir" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump yönetiminin Grönland için özel temsilci ataması ve askeri seçenekleri dışlamayan tavırlarına karşı Brüksel'den gelen en net diplomatik duruş olarak kayıtlara geçti.
NATO’nun geleceği tehlikede mi?
Krizin askeri boyutu, Avrupa Birliği’nin Savunma ve Uzay’dan Sorumlu Komiseri Andrius Kubilius ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından da dile getirildi:
-
"NATO'nun sonu olur": Kubilius, ABD'nin Grönland'ı askeri güç kullanarak veya zorla ele geçirme girişiminin NATO ittifakını geri dönülemez bir yıkıma uğratacağını ve örgütün varlık nedenini ortadan kaldıracağını belirtti.
-
Stratejik kilit: Mark Rutte, Grönland’ın NATO’nun Kuzey Atlantik güvenliği için kilit bir parçası olduğunu yineleyerek, adanın Danimarka Krallığı üzerinden ittifakın ayrılmaz bir parçası (founding member) olduğunu vurguladı.
-
Danimarka'nın tavrı: Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, tehditlerin derhal sona ermesi gerektiğini belirterek, herhangi bir müdahale durumunda askeri anlamda karşılık verilebileceği sinyalini verdi.
Arktik jeopolitiği ve Trump'ın "Altın Filo"su
Trump yönetimi, Grönland'ı Rusya ve Çin'in bölgedeki artan denizaltı ve destroyer faaliyetlerine karşı bir "ulusal güvenlik önceliği" olarak görüyor. ABD'nin bu stratejik hamlesi, Avrupa’da "hukukun üstünlüğü mü, yoksa güçlünün hukuku mu?" tartışmalarını başlattı.
Von der Leyen, "İş birliği çatışmadan, hukuk ise güçten daha güçlüdür. Bu ilkeler Grönland için de geçerlidir," diyerek uluslararası hukuka saygı çağrısında bulundu. AB ülkeleri, Trump’ın "Grönland bir anlaşma yapmalı, yoksa Rusya veya Çin çökecek" şekisindeki baskılarına karşı Danimarka ile tam dayanışma içinde olduklarını ilan etti.
Savunma Plus